Η Χρυσοσπηλιώτισσα - Σπηλιά του Δράκου Νο2

15 Ιούνιος 2009.

dragons_cave

“Εκείνος που θα σκύψει να πάρει μία χούφτα της λάσπης που πατάει, θα μετανοιώσει.

Αλλά κι εκείνος που δεν θα πάρει, πάλι θα μετανοιώσει...”

 

Οι μύθοι για την Χρυσοσπηλιώτισσα, χάνονται στα βάθη των αιώνων...

Ο Κάστωρ*, πρώτος μυθικός βασιλιάς της περιοχής μας, φιλοξένησε κάποτε τον αδελφό του Πολυδεύκη και του αποκάλυψε την ύπαρξη ενός χρυσωρυχείου στα βάθη μιας σπηλιάς. Την είσοδο της σπηλιάς, φυλούσε μέρα και νύχτα ένας δράκος που δεν επέτρεπε σε κανέναν να μπει στα ενδότερα. Ο βασιλιάς, υποσχέθηκε τότε, μεγάλα και πλούσια δώρα σε όποιον θα σκότωνε το δράκο. Παρουσιάστηκε λοιπόν ένας τολμηρός νεαρός που δέχθηκε να αντιμετωπίσει το θηρίο, έχοντας ως όπλα την πανοπλία, το σπαθί και τα δυνατά του χέρια. Όταν ο νεαρός πλησίασε στη σπηλιά, ο δράκος εξαγριώθηκε κι άρχισε να πετάει φωτιές από το στόμα. Ο νέος όμως κατάφερε πολύ γρήγορα, με ένα καίριο χτύπημα, να πληγώσει θανάσιμα τον δράκο. Καθώς ο δράκος σωριαζόταν στο έδαφος, οι βράχοι γύρω του έτρεμαν και τα νερά της λίμνης αναταράζονταν. Λίγο πριν ξεψυχήσει το θηρίο, εξετόξευσε στο δυνατό παλικάρι μία πύρινη γλώσσα, ποτισμένη με δηλητηριώδη αέρια. Ο νεαρός πληγώθηκε κι αυτός με τη σειρά του και λίγο αργότερα ξεψύχησε στα χέρια των φίλων του.

 

spilia_drakou_13 spilia_drakou_9 spilia_drakou_17


Ο δράκος όμως είχε πεθάνει και η είσοδος της σπηλιάς ήταν πλέον ανοιχτή. Ο Κάστωρ, ο Πολυδεύκης και οι υπόλοιποι σύντροφοί τους, άναψαν τότε δαυλούς και προχώρησαν στο εσωτερικό της σπηλιάς. Προχωρούσαν για ώρες, όταν ξαφνικά ένα δυνατό ρεύμα αέρα, έσβησε τους δαυλούς και τους βύθισε στο απόλυτο σκοτάδι. Αμήχανοι και φοβισμένοι, άκουσαν μία απόκοσμη και βαριά φωνή να τους λέει:

"Εκείνος που θα σκύψει να πάρει μία χούφτα της λάσπης που πατάει, θα μετανοιώσει.

Αλλά κι εκείνος που δεν θα πάρει, πάλι θα μετανοιώσει..."

Κάποιοι τότε φοβήθηκαν και βιαστικά, προσπάθησαν να βγουν έξω, κι άλλοι, οι ψυχραιμότεροι, έσκυψαν και γέμισαν τα χέρια τους με λάσπη και αφού άναψαν πάλι του δαυλούς, απομακρύνθηκαν κι αυτοί, από το εσωτερικό του σπηλαίου. Όταν βγήκαν όλοι έξω στο φως, εκείνοι που είχαν πάρει μία χούφτα από τη λάσπη το μετάνοιωσαν. Το ίδιο έκαναν κι αυτοί που δεν τόλμησαν να πάρουν. Η λάσπη που κρατούσαν στα χέρια τους ήταν υγρή χρυσόσκονη και οι μεν μετάνοιωσαν που πήραν μόνο μία χούφτα, οι δε που δεν πήραν καμία.

Σε αυτόν τον μύθο οφείλεται η πρώτη ονομασία του σπηλαίου της Καστοριάς (η Χρυσοσπηλιώτισσα), όπως περίπου την περιγράφει ο λαογράφος Δ. Γιαννούσης τον Ιούλιο του 1954, στην εφημερίδα Ακρόπολη. Η ονομασία «η σπηλιά του δράκου» καθιερώθηκε αργότερα, βασισμένη κι αυτή στον μύθο αλλά και στη μορφή που είχε αρχικά η είσοδος του σπηλαίου, που πολλοί έλεγαν ότι μοιάζει με το ανοιχτό στόμα ενός δράκου.

 

spilia_eisodos spilia_drakou_22 spilia_drakou_5

 

Την σπηλιά ανακάλυψε το 1953 μία πενταμελής παρέα 17άρηδων που ήθελαν να ζήσουν τη δική τους περιπέτεια κι έχοντας ακούσει κάποιον μύθο, για ασύγκριτα πλούτη που βρίσκονται κρυμμένα στις σπηλιές του βουνού. Τρύπωναν σε κάθε κοίλωμα που εντόπιζαν και κάποια στιγμή έφτασαν και στη σπηλιά του δράκου. Όταν διαπίστωσαν τι κρύβεται μέσα στο σκοτάδι, θαμπωμένοι από την ομορφιά του σπηλαίου, ενημέρωσαν τον τότε δήμαρχο της πόλης και κάπως έτσι ξεκίνησε το όνειρο πέντε και πλέον δεκαετιών, που σήμερα γίνεται πραγματικότητα. Η πρώτη συστηματική εξερεύνηση του χώρου, έγινε το 1964 από μέλη της ελληνικής σπηλαιολογικής εταιρείας, οπότε και το σπήλαιο καταχωρήθηκε στο επίσημο αρχείο της. Τρία χρόνια αργότερα συντάχθηκε και η πρώτη μελέτη αξιοποίησής του. Έκτοτε, αρκετές αποστολές σπηλαιολόγων αλλά και ερασιτεχνών εξερευνητών μπήκαν στη σπηλιά. Άλλοι για να μελετήσουν, άλλοι για να καταγράψουν και να χαρτογραφήσουν, κάποιοι γιατί πίστεψαν ότι οι ιστορίες για τους αμύθητους θησαυρούς ίσως να ήταν αληθινές, μερικοί για να γράψουν το όνομά τους κάπου μέσα στο σκοτάδι, όλοι όμως διαπίστωσαν την μοναδική και απαράμιλλη ομορφιά του.

 

ese__-_giwrgos_avagianos_1977_2 ese__-_giwrgos_avagianos_1977_1 proskopoi_kastorias_1981 spilia_drakou_25

 

spilia_drakou_21 spilia_drakou_38 spilia_drakou_42 spilia_drakou_24

 

Την δεκαετία του 1980, το σπήλαιο ξεχάστηκε για λίγο, σε σημείο μάλιστα να κινδυνεύει να κλείσει η είσοδός του, λόγω βροχών και κατολισθήσεων. Στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωσή του, το έργο της αξιοποίησης και ανάδειξης της Χρυσοσπηλιώτισσας, μπήκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 με την εκπόνηση της οριστικής μελέτης. Πριν από δύο χρόνια ξεκίνησαν οι εργασίες, οι οποίες ολοκληρώθηκαν προ εξαμήνου. Το σπήλαιο παραδόθηκε στον δήμο Καστοριάς και είναι πλέον έτοιμο να υποδεχτεί τους χιλιάδες επισκέπτες για να τους ταξιδέψει στον μύθο και τη φαντασία.

 

spilia_drakou_40 spilia_drakou_26 spilia_drakou_43 spilia_drakou_44

 

Το σπήλαιο παραμένει ενεργό και μεταβάλλεται κάθε μέρα, ενώ σύμφωνα με τους μελετητές, έχει ηλικία που ίσως φτάνει και τα έξι εκατομμύρια χρόνια. Ίχνη ανθρώπινης παρουσίας εντός του σπηλαίου δεν έχουν βρεθεί. Μόνο τα απομεινάρια ενός παλιού ασκηταριού στην είσοδο βρέθηκαν και από αυτά σώζεται ένας λαξευμένος σταυρός σε έναν βράχο. Εντός της σπηλιάς έχουν βρεθεί οστά αρκούδας, ηλικίας περίπου 10.000 χρόνων. Οι μελετητές αναφέρουν ότι τα οστά της προϊστορικής αυτής αρκούδας, δεν αποδεικνύουν την συνεχή παρουσία του θηλαστικού μέσα στη σπηλιά αλλά ότι εκεί άφησε την τελευταία του πνοή.

 

spilia_drakou_3 spilia_drakou_6 spilia_drakou_19 spilia_drakou_30

 

Η θερμοκρασία εντός, κυμαίνεται μεταξύ 16 και 18 βαθμών Κελσίου. Πρόκειται για το πρώτο αντισεισμικό σπήλαιο στην Ελλάδα, θεωρείται απόλυτα ασφαλές ενώ για την περίπτωση διακοπής της ηλεκτροδότησης, έχουν τοποθετηθεί ειδικές γεννήτριες για την αυτόματη επαναφορά του φωτισμού. Η μελέτη προέβλεψε την λήψη μέτρων για την προστασία της χλωρίδας και την εγκατάσταση ειδικού φωτισμού για την όσο το δυνατόν μικρότερη φθορά σε βάθος χρόνου, στον διάκοσμο του σπηλαίου. Οι σπηλαιολόγοι έχουν προτείνει μέγιστο αριθμό ατόμων για κάθε γκρουπ που θα μπαίνει μέσα, τα δεκαπέντε άτομα, με τη συνοδεία ξεναγού, μέγιστο χρόνο παραμονής εντός της σπηλιάς, τα σαράντα λεπτά ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο το σπήλαιο να παραμένει κλειστό για μερικούς μήνες κάθε χρόνο, προκειμένου να προστατευτεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Εκτός του σπηλαίου θα λειτουργήσει αναψυκτήριο για τους επισκέπτες και φυσικά η είσοδος θα γίνεται κατόπιν καταβολής αντιτίμου, την τιμή του οποίου δεν γνωρίζουμε. Τα έσοδα από την αξιοποίηση της Χρυσοσπηλιώτισσας αναμένεται να δώσουν πνοή στην οικονομία της περιοχής μας.

 

spilia_drakou_35 spilia_drakou_10 spilia_drakou_16 spilia_drakou_23 spilia_drakou_8

 

Ως εδώ όμως ήταν τα καλά καθώς υπάρχουν και οι απόψεις που λένε ότι η σπηλιά υπέστη σημαντικές αλλοιώσεις ως προς την αρχική της μορφή, προκειμένου να καταστεί προσβάσιμη και επισκέψιμη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και την γνώμη των σπηλαιολόγων, που κατανοούν την προσπάθεια για την τουριστική εκμετάλλευση των σπηλαίων, προτείνουν όμως πάντα, μία ήπια αξιοποίηση κι έχουν την τεκμηριωμένη άποψη που λέει ότι η ανθρώπινη παρουσία και πολύ περισσότερο η παρέμβαση εντός κάποιου σπηλαίου, με την αλλαγή που επέρχεται στον χώρο και στις συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, προκαλεί μη αναστρέψιμες βλάβες στο ευαίσθητο αυτό οικοσύστημα και ότι κάθε έργο αξιοποίησης, ουσιαστικά σηματοδοτεί και την αρχή του τέλους για κάθε σπήλαιο καθώς αργά αλλά σταθερά, προκαλεί τον βιολογικό του θάνατο.

 

spilia_drakou_11 spilia_drakou_12 spilia_drakou_36 spilia_drakou_37

 

Εκτός όμως από την σπηλιά του δράκου, στην περιοχή, υπάρχουν κι άλλες μικρότερες (Παταράγκου, Γκουλουμπίτσας κ.α.), κάποιες εκ των οποίων, σύμφωνα με μαρτυρίες, χρησιμοποιήθηκαν ως καταφύγιο για τους βομβαρδισμούς από τους κατοίκους, κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Μερικές έχουν εξερευνηθεί και κάποιες παραμένουν ανεξερεύνητες. Πιθανόν το βουνό της χερσονήσου της Καστοριάς, να κρύβει, ακόμα πολλά μυστικά, που παραμένουν ίσως και εκατομμύρια χρόνια σκεπασμένα στο σκοτάδι και περιμένουν υπομονετικά και αυτά με τη σειρά τους να τα ανακαλύψουμε. Από μικροί ακούγαμε ιστορίες για τέρατα που παραφυλάνε στο μισοσκόταδο, για ανθρώπους που μπήκαν στα σπλάχνα του βουνού της Καστοριάς και δεν βγήκαν ποτέ, για σαρκοφάγα ψάρια που έχουν εγκλωβιστεί στα στενά περάσματα των υπογείων λιμνών και το μέγεθός τους φτάνει ακόμα και τα δύο μέτρα και για ρουφήχτρες που η δίνη τους σε στέλνει στα έγκατα της γης...

 

oi_trypes_sto_bouno oi_trypes_sto_bouno_1 oi_trypes_sto_bouno_2 oi_trypes_sto_bouno_3

 

Οι θρύλοι, μπορεί τις περισσότερες φορές να ακούγονται σαν χαριτωμένα παραμυθάκια αλλά αυτοί που συνοδεύουν την Χρυσοσπηλιώτισσα, καταλήγουν όλοι στο ίδιο σημείο.

Στη σπηλιά του Δράκου κρύβεται ένας μεγάλος θησαυρός...

Και ο ανεκτίμητος αυτός θησαυρός είναι η ίδια η σπηλιά!

Ένα πραγματικό αριστούργημα που μας κληροδότησε ο μεγαλύτερος καλλιτέχνης.

Η φύση!

Ας τoν σεβαστούμε...

 

spilia_drakou_39 spilia_drakou_27 spilia_drakou_41

 

xartis_spilaiou_a xartis_spilaiou_b

 

drakos_eisodos spilia_tou_drakou_apo_apenanti kastoria

 

 

* Κάστωρ και Πολυδεύκης: Οι μυθικοί Διόσκουροι, δίδυμοι γιοι του Διός και της Λήδας, αδέρφια της ωραίας Ελένης. Λατρεύονταν ως θεοί και προστάτευαν τα καράβια και τους ναυτικούς. Οι Διόσκουροι για τους Έλληνες ήταν η προσωποποίηση της εντιμότητας, της αρετής και της τόλμης.

 

Ευχαριστούμε για την πολύτιμη βοήθειά τους:

Την εβδομαδιαία εφημερίδα του νομού Καστοριάς ΣΕΝΤΡΑ, που ενημερώνει και στηρίζει την τοπική κοινωνία σε κάθε της ρεπορτάζ.

Την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία που παραμένει για δεκαετίες πρωτοπόρος στον εντοπισμό, την καταγραφή και την ανάδειξη των σπηλαίων.

 

 

Διαβάστε επίσης:

Σπηλιά του Δράκου Νο1

Σπηλιά του Δράκου Νο3