Ξεκινάω με το πιό 'επιστημονικό' ίσως βιβλίο για το Άργος. Είναι δημοσιεύσεις διαφόρων ανακοινώσεων κατά το Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας, που έγινε στο Άργος τον Σεπ 2000
Τίτλος: Ορεστίδος Ιστορία. Από την κλασσική αρχαιότητα ως τον 20ο αιώνα
Συγγραφέας: πολλοί, επιμέλεια: Μ. Σανταλίδου
Έκδοση: ΔΕΠΟΚΑΟ και Βιβλιοθήκη Δήμου Ορεστίδος
Χρονολογία: 2001

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο κυρίως μέρη με την Κλασσική, την Ρωμαϊκή και τη Βυζαντινή περίοδο στο πρώτο, και τα νεότερα χρόνια στο δεύτερο. Τα άρθρά κάθε μέρους είναι:

Α' Μέρος

Σ. Πελαγίδης, Εισαγωγικά

Η. Σβέρκος, Πολιτιστική κληρονομιά και ιστορική συνείδηση: Παραδείγματα από την ιστορία της Ορεστίδος των Ρωμαϊκών χρόνων

Χ. Τσούγγαρης, Νέες αρχαιολογικές μαρτυρίες για την περιοχή του Άργους Ορεστικού πριν τη Διοκλητιανούπολη

Α. Πέτκος, Συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας Διοκλητιανουπόλεως στο Άργος Ορεστικό Καστοριάς

Μ. Παϊσίδου, Το καθολικό της μονής Αγ. Αθανασίου Ζηκοβίστης


Β' Μέρος

Ι. Κολιόπουλος, Αντί προλόγου: Χρούπιστα: Η αναζήτηση του λανθάνοντος παρελθόντος

Ν. Καλογερόπουλος, Σχόλια στην καθημερινή ζωή των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας

Χ. Μανδάτζης, Μεσοπολεμική μετανάστευση από την περιοχή της Καστοριάς

Β. Γούναρης, Μακεδονικές ταυτότητες

Σ. Πελαγίδης, Η εγκατάσταση των προσφύγων στον Δήμο και στην περιοχή Ορεστίδος. Συμβολή στην οικονομική και κοινωνική ανάπλαση

Τίτλος: Λαογραφικά Άργους Ορεστικού (Χρούπιστας)
Συγγραφέας: πολλοί
Έκδοση: Μορφωτικός Σύλλογος Άργους Ορεστικού 'Η Ορεστίς'
Χρονολογία: 2000

Ωραίο τόπικ και ενδιαφέρον, αν και γενικά η βιβλιογραφία για το Άργος έχω την αίσθηση πως είναι σχετικά φτωχή πέρα από τα 2 αυτά, γνωστά, βιβλία.
Ο γκαραβέλας, ο βιβλιοθηκάριος και βιβλιοφάγος συνάμα της ομάδας, σε κάποια φάση εντόπισε ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει τον κόπο, έστω να ξεφυλλίσει κανείς.
Το θέμα είναι πως είναι αρκετά παλιό και δεν εκδόθηκε ποτέ, είναι γραμμένο πρόχειρα σε γραφομηχανή, δίνει πολλές εξαιρετικά ενδιαφέρουσες περιγραφές σε σχέση με την ιστορία της Χρούπιστας (εώς την δεκατία του '20) αλλά και μετέπειτα του Άργους.
Ο τίτλος του αν θυμάμαι καλά είναι "Η ιστορία της Χρούπιστας" και αυτό που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει είναι πως έχει περιγραφές και στοιχεία που δεν αποκλείεται να είναι μοναδικά! Και αυτό προσπάθησα να το διασταυρώσω μάλιστα ρώτωντας την γιαγιά μου διάφορα πράγματα για το Άργος. Θέλω να πω πως σε περίπτωση που χαθούν μια μέρα αυτά τα 5, 20, 50 πόσα είναι, φωτοτυπημένα αντίτυπα θα χαθούν για πάντα πολλές αξιοσημείωτες πληροφορίες σε σχέση με την πόλη μας...
Γιατί και η γιαγιά μου που γνώριζε κάποια από τα στοιχεία που δίνει το βιβλίο (όπως πχ για την παλιά εκκλησία στον χώρο των σημερινών νεκροταφείων) πριν λίγους μήνες έφυγε από την ζωή... Και εκεί πραγματικά εκτίμησα κάθε λεπτό που αφιέρωσα μαζί της σε τέτοιες συζητήσεις αλλά ταυτόχρονα μετάνοιωσα γιατί θα μπορούσα να έχω "κερδίσει" ακόμα περισσότερα.
Τα γραπτά μένουν λοιπόν γι'αυτό καλό θα είναι αν δεν έχουμε το χρόνο να εντρυφήσουμε, τουλάχιστον να τα διαφυλάξουμε.

Το βιβλίο "Ορεστίδος Ιστορία" μπορείτε να το κατεβάσετε ολόκληρο σε μορφή pdf στον παρακάτω σύνδεσμο: www.biblioargosor.gr/orestida.pdf

Τίτλος: Άργος πόλη Ορεστίδας
Συγγραφέας: Λ. Παπαϊωάννου
Έκδοση: Μορφωτικός Σύλλογος 'Ορεστίς'
Χρονολογία: 1996

Το βιβλίο αυτό νομίζω είναι το πρώτο που εκδίδει ο σύλλογος του Άργους Ορεστικού 'Ορεστίς', και μάλλον το πρώτο σχετικά αξιόπιστο για την ιστορία του Άργους. Εκδόθηκε με την στήριξη του δημάρχου Μ. Ζάχου και την οικονομική συνδρομή πολλών Αργειτών. Το βιβλίο προλογεί ο καθηγητής ιστορίας Ι. Κολιόπουλος και το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας δεν το έκανε ο συγγραφέας, αλλά ανατέθηκε στην ιστορικό Μ. Γερογιάννη. Ο Λ. Παπαϊωάννου είναι δάσκαλος, που έχει γράψει πολλά βιβλία κυρίως για την επαρχία Βοΐου και την Κοζάνη(εξάλλου γι αυτο επιλέχθηκε), αλλά το γεγονός ότι δεν κατάγεται απο το Άργος και δεν είχε ερευνήσει παλαιότερα κάτι γι αυτό έχει συνέπεια να υποπίπτει σε μερικά λάθη. Το βιβλίο ξεκινά απο την Αρχαιότητα με αναφορές στην αρχαία Ορεστίδα, το αρχαίο Άργος Ορεστικό και τα μνημεία της περιοχής του Αρμενοχωρίου. Πρώτη φορά συγκεντρώνονται πολλές ιστορικές πηγές για την Ορεστίδα σε ενα βιβλίο, αλλά έχω την εντύπωση ότι γίνονται μερικά λάθη, τα οποία οφείλονται σε κάποιες αμφισβητούμενες βιβλιογραφικές πηγές. Αυτό όμως δεν υποβαθμίζει την αξία του έργου και τον κόπο του συγγραφέα. Μετά αφιερώνονται μερικά κεφάλαια στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και αυτά του Μακεδονικού Αγώνα. Σειρά παίρνει η περιγραφή του μεσοπολεμικού Άργους και τα γεγονότα του Β' Παγκ. Πολέμου και της κατοχής.Δεν γίνεται σχεδόν καμία αναφορά στα χρόνια του Εμφυλίου και η ιστορική αφήγηση τελειώνει. Σημαντικότερη προσφορά του βιβλίου πιστεύω όμως είναι τα επόμενα κεφάλαια, που αναφέρονται ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για διάφορες πτυχές της ζωής στην πόλη μετά την απελευθέρωση. Περιγράφονται ο κοινωνικός και οικονομικός βίος των κατοίκων, η ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης, της υγείας, της παιδείας, του πολιτισμού και της εκκλησίας. Είναι σίγουρα ένα ωραίο ανάγνωσμα, ειδικά για τους Αργείτες, που θα μάθουν αρκετά για την πόλη τους.

Τίτλος: Όψεις του Άργους Ορεστικού (Χρούπιστας) κατά την Τουρκοκρατία (1400-1912)
Συγγραφέας: Συλλογικό / επιμ. Ι. Κολιόπουλος
Έκδοση: Μορφωτικός Σύλλογος ‘’Η Ορεστίς’’ Άργους Ορεστικού / Αδελφοί Κυριακίδη
Χρονολογία: 2013





Είναι το τρίτο και πιο πρόσφατο βιβλίο που εξέδωσε ο δραστήριος σύλλογος ‘’Η Ορεστίς’’ , αυτός που σχεδόν μονοπωλεί στην έκδοση βιβλίων για το Άργος Ορεστικό. Η συγγραφή του βιβλίου ήταν μια προσωπική επιθυμία του καθηγητή Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο ΑΠΘ Ιωάννη Κολιόπουλου, που κατάγεται από το Βοτάνι Καστοριάς και τελείωσε το σχολείο στο Άργος. Έτσι, αυτός ανέλαβε την επιμέλεια και έγραψε τον πρόλογο και τον επίλογό του, ενώ πέντε διδάκτορες του ΑΠΘ συνέγραψαν τα 9 μελετήματα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτό. Ο σύλλογος ‘’Η Ορεστίς’’ ανέλαβε την έκδοση του βιβλίου, αξιοποιώντας ίδια μέσα και διάφορες δωρεές. Ουσιαστικά, το βιβλίο αποτελεί μια συρραφή μικρών μελετών που αναφέρονται στην περιοχή από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα, μια περίοδος που δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς καθώς οι αναφορές για το Άργος Ορεστικό (Χρούπιστα) είναι περιορισμένες σε σχέση με την Καστοριά. Οι συγκεκριμένες μελέτες προήλθαν κυρίως από έρευνα σε οθωμανικά αρχεία και είναι το πρώτο μιας σειράς βιβλίων για διάφορες μακεδονικές περιοχές σε εκείνη την περίοδο. Μπορούμε να πούμε ότι είναι ένα αρκετά τεκμηριωμένο επιστημονικό βιβλίο, διαφέροντας από άλλες προσπάθειες συγγραφής που δεν χρησιμοποίησαν τόσο ιστοριογραφικές μεθόδους. Τα περιεχόμενα του βιβλίου περιλαμβάνουν:

Ιωάννης Κολιόπουλος, Πρόλογος, σ. 17-27
Φωκίων Κοτζαγεώργης, Η οθωμανική κατάκτηση, σ. 28-32
Φωκίων Κοτζαγεώργης, Σημείωμα για τις πηγές, σ. 33-47
Βασίλης Γούναρης, Δημογραφικές παρατηρήσεις, σ. 48-72
Φωκίων Κοτζαγεώργης, Το Άργος Ορεστικό κατά τον 17ο αιώνα, σ. 73-93
Φωκίων Κοτζαγεώργης, Τιμάρια και βακούφια στο Άργος Ορεστικό, σ. 94-119
Δημήτρης Παπασταματίου, Δημοσιονομικές επιβολές και στοιχεία της αγροτικής οικονομίας στον καζά της Χρούπιστας στο πρώτο μισό του 16ου αιώνα, σ. 120-165
Αγγελική Δεληκάρη, Σλαβικές επιδράσεις στον καζά της Χρούπιστας. Η περίπτωση των τοπωνυμίων, σ. 166-229
Ιάκωβος Μιχαηλίδης, Ο τελευταίος αιώνας της οθωμανικής κατάκτησης, σ. 230-245
Ιωάννης Κολιόπουλος, Συμπεράσματα και γενικές παρατηρήσεις, σ. 246-248

Το βιβλίο κλείνει με ένα αποσπάσμα για την απελευθέρωση από το ημερολόγιο του Χρήστου Τυπάδη, τον πρώτο πανηγυρικό λόγο που εκφωνήθηκε από τον διευθυντή των σχολείων Πέτρο Κυριαζή και ένα σύντομο κείμενο για τη ζωή και το έργο του ιατρού Δημήτριου Παπαθεοδώρου (Ρούφου).

Το 2013 εκδόθηκε ακόμη το βιβλίο 'Λαογραφικά Άργους Ορεστικού (Χρούπιστας) πάλι από τον Μορφωτικό Σύλλογο 'Η Ορεστίς' Άργους Ορεστικού. Δεν πρόκειται για καινούριο βιβλίο αλλά για επανέκδοση του παραπάνω βιβλίου με το γαλάζιο εξώφυλλο, που είχε εκδοθεί το 2000. Έχουν γίνει κάποιες μικρές προσθήκες κειμένων, ενώ εμπλουτίστηκε με αρκετές φωτογραφίες.

billkos έγραψε:


Παρεκκλίνω λιγάκι από το θέμα, αλλά θέλω να κάνω μία επισήμανση -μνεία προς τον Τυπάδη.
Ο Τυπάδης -που λογικά μιλάμε για τον ίδιο- είναι ουσιαστικά ο πρόγονος των "Ζάχων", μεγαλογιατρός του Άργους στον οποίο ανήκε η περίφημη κλινική αλλά και το αρχοντικό δίπλα στο σημερινό 2ο δημοτικό. Τον κληρονόμησε ο μεγάλος Ζάχος (Μιχάλης ή Γιάννης τους μπερδεύω) ο οποίος βρέθηκε λόγω της στρατιωτικής του θητείας στην περιοχή και παντρεύτηκε την μοναχοκόρη του Τυπάδη. Επί της ουσίας λοιπόν ο Τυπάδης είναι ο πρώτος της δυναστείας. Μάλιστα στα χρόνια του συνέρρεαν στο Άργος άνθρωποι από όλη τη δυτική Μακεδονία και όχι μόνο για την εξαιρετική του φήμη ως γιατρού και της κλινικής του. Άνθρωποι με ήθος και ουσιαστική προσφορά στον τόπο, τόσο αυτός, όσο και ο γαμπρός του αλλά και ο εγγονός του.

Επειδή το έχω ψάξει το θέμα και το επόμενο κείμενό μου θα περιλαμβάνει και αυτούς, captain μπερδεύεις του Τυπάδηδες. Εσύ μιλάς για τον Μιχάλη Τυπάδη που όντως ήταν γιατρός και ίδρυσε την κλινική, αλλά το ημερολόγιο είναι του Χρήστου Τυπάδη, του πρώτου φαρμακοποιού στο Άργος. Αυτοί ήταν σίγουρα συγγενείς, αλλά δεν ξέρω αν ήταν αδέρφια.

Μία πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση βιβλίου θα λάβει χώρα στην πλατεία της Δαμασκηνιάς Βοΐου την Παρασκευή 15 Αυγούστου και ώρα 19.30 από τους γηγενείς συγγραφείς Σάκη Γκέκα και Στέργιο Ζήκα. 3 χρόνια μετά την παρουσίαση του "Δαμασκηνιά στο χώρο και το χρόνο" οι ίδιοι συγγραφείς επανέρχονται με μία έκδοση που αφορά όλη την ευρύτερη περιοχή του Βοΐου και του Άργους Ορεστικού και πραγματεύεται κυρίως την οικονομική ζωή του τόπου κατά την οθωμανική περίοδο. Εξ'όσων γνωρίζω το βιβλίο θα έχει πάρα πολλά στοιχεία μέσα από οθωμανικά αρχεία για την περιοχή τα οποία για πρώτη φορά έρχονται στο φως. Θα ήθελα πολύ εάν βολέψει να παραστώ στην παρουσίαση, επίσης θα ήθελα πολύ να με ακολουθήσει όποιος ενδιαφέρεται για παρέα.